MALI: Peruaanse kunst in het Palacio de la Exposición

Het Museo de Arte de Lima staat in het Palacio de la Exposición, aan het park met dezelfde naam. Alleen het gebouw verdient al een blik voordat je naar binnen gaat. Hier krijgt Peruaanse geschiedenis een andere vorm dan op een archeologische site: je kijkt naar voorwerpen, schilderijen en beelden uit verschillende perioden. Het interessante zit niet alleen in afzonderlijke werken, maar ook in de vraag wat er tussen die perioden veranderde.

Een tentoonstellingspaleis uit de negentiende eeuw

Het paleis werd in 1870 en 1871 gebouwd tijdens de regering van José Balta, naar ontwerp van de Italiaanse architect Antonio Leonardi. MALI beschrijft het als een vroeg belangrijk voorbeeld van bouwen met ijzer in Latijns-Amerika. De neorenaissancistische vorm hoort bij de ambitie van grote negentiende-eeuwse tentoonstellingen. Kijk daarom ook naar de verhouding tussen gevel, draagconstructie en zalen: het is een gebouw om dingen aan publiek te laten zien, niet een voormalig woonhuis met toevallig een collectie erin.

De collectie omvat precolumbiaanse, koloniale, republikeinse en hedendaagse kunst. Dat brede bereik maakt MALI bruikbaar aan het begin én aan het einde van een Peru-reis. Eerst geeft het aanknopingspunten voor wat je elders zult zien; later kun je er juist bekende materialen, onderwerpen of beelden in een ander verband terugvinden. De collectiebeschrijving is overigens geen vaste zaallijst: een verzameling en wat daarvan op jouw bezoekdag wordt getoond zijn niet hetzelfde.

Begrijp wat je ziet

Een chronologische wandeling geeft overzicht, maar je kunt ook één onderwerp volgen. Kijk bijvoorbeeld hoe mensen zichzelf of anderen laten afbeelden: welke kleding, houding en omgeving vertellen iets over hun positie? Of kies een materiaal en volg hoe dat telkens een andere toepassing krijgt. Je hoeft niet iedere tekst te lezen. Twee of drie werken nauwkeurig bekijken maakt verschillen vaak duidelijker dan een hele reeks zalen in hetzelfde tempo afwerken. Peru vóór de Inca’s: Caral, Chavín, Wari en Chan Chan

De gewone museumtoegang omvat volgens MALI de collectiepresentatie en de lopende tijdelijke tentoonstellingen. Bekijk vóór je bezoek welke tentoonstelling je echt wilt zien en begin daarmee als die de aanleiding is om te komen. Laat daarna tijd over voor een gekozen deel van de collectie. Open de tentoonstellingsagenda naast de ticketkalender: zo kun je je bezoekdatum kiezen op basis van de presentatie die je interesseert.

Voor een eerste bezoek zou ik ongeveer twee tot drie uur binnen vrijhouden, met daarnaast ruimte voor aankomst en een pauze. Dat is een redactionele keuze, geen museumduur. Wie maar een uur heeft, kan beter één duidelijke kijkroute kiezen dan proberen alles te zien. Met een medereiziger kun je ieder één werk uitzoeken om aan de ander te laten zien. Zo ontstaat er vanzelf een gesprek zonder dat je vooraf kunsthistorische kennis nodig hebt.

Een bruikbare tweede ronde is teruggaan naar een werk dat je aan het begin snel voorbijliep. Wat zie je nu anders na de andere zalen? Misschien valt een materiaal op, een manier van afbeelden of juist iets wat niet wordt getoond. Dat hoeft geen sluitende conclusie over heel Peru op te leveren. Een preciezere vraag aan het einde is al meer waard dan een afgevinkte chronologie. Bewaar daarom wat aandacht voor het laatste deel van je bezoek.

Zelf kijken of een bezoek met begeleiding?

MALI beschrijft afzonderlijke privérondleidingen, waaronder een bezoek met gids en een curatoriële vorm met een curator of kunsthistoricus. Daarvoor staat een aanvraagformulier met gewenste datum, groepsgrootte en taal op de bezoekerspagina. Dat zijn aparte bezoekvormen, geen begeleiding die automatisch bij ieder entreebewijs hoort. Kies begeleiding als je gericht wilt doorvragen; zelfstandig kijken werkt goed wanneer je liever bij enkele werken blijft dan een volledig overzicht volgt.

Voor voetgangers noemt het museum de poorten 3 en 3A van het Parque de la Exposición aan de Avenida 9 de Diciembre. Auto’s gebruiken een andere ingang aan de Avenida 28 de Julio. Geef je chauffeur dus aan dat je het museum wilt bezoeken en bij welke toegang je wilt uitstappen. Parkeerkosten en parkeerbetaalwijzen staan als afzonderlijke parkdienst vermeld; trek daaruit geen conclusie over hoe je het museumentreebewijs kunt betalen.

Combineer MALI liever met één ander onderdeel van een centrumdag dan met een rondje langs alle musea van Lima. Wie vooral archeologische voorwerpen wil bekijken, kan ook Museo Larco overwegen; wie gebouwen op hun oorspronkelijke plek wil zien, kiest Pucllana of Pachacamac. MALI heeft juist meerwaarde wanneer je de blik voorbij de precolumbiaanse perioden wilt laten gaan. Geef moderne en hedendaagse kunst dan ook werkelijk tijd, in plaats van pas bij de uitgang te ontdekken dat je er niet aan toe kwam.